Geschiedenis

Op een en twee februari vierden Nieuwstadters  vroeger de eerste kermis. Het is echter geen helemaal eerlijk verkregen kermisfeest en vandaar de naam “foetelkermis”.

Hoewel sedert de bouw van de parochiekerk omstreeks 1200 Sint Jan de Doper de parochiepatroon is, had men niet direct aan zijn feest een grote kermis, zoals gebruikelijk, verbonden maar werd de kermis gevierd tegelijk met het feest van St.Brigida op 1 februari.

Sinte Brigit was bij de boerenbevolking een zeer geliefde heilige, die wegens wondertekenen tijdens haar leven verricht, vooral wordt aangeroepen bij ziekten onder het hoornvee. De heilige leefde omstreeks 500 in Ierland, maar haar verering werd spoedig naar onze streken overgebracht. De kerk te Nieuwstadt heeft een mooi hout gesneden beeld waarop de heilige wordt afgebeeld terwijl ze met haar hand een jong koe streelt. Op een februari was te Nieuwstadt de Hoogmis tot intentie van de leden der veeverzekering. Voor de H. Diensten was er zegening van brood en na de H. Missen verering van de relikwie van deze heilige. Vanuit verre omstreken kwamen steeds pelgrims naar ’t feest.

Eeuwen geleden meende de vroedschap van de stad echter te moeten uitkijken, in het belang van de neringdoenden de St.Brigidakermis, welke steeds in het gure jaargetijde viel, af te staan tegen een kermis welke in een beter seizoen gehouden kon worden. De patroon der kerk St.Jan, was hiervoor de aangewezen heilige, immers zijn feest dat ook gevierd werd, viel in juni. In Broeksittard bleek men dezelfde heiligen te vereren als Nieuwstadt, maar met de kermissen in de omgekeerde volgorde. Onder schone leuzen heeft men het toentertijd schijnbaar klaargespeeld de kermissen om te zetten.

Omwille van het feit dat Nieuwstadt naast de geruilde St.Jans kermis toch nog de St. Brigida kermis heeft blijven behouden, hebben de inwoners van Nieuwstadt de naam van Foetelaers gekregen.